Tiềm năng xuất khẩu của Artemia có thể lên đến hàng triệu USD mỗi năm. Ngoài ra, nếu được quy hoạch đồng bộ, Artemia sẽ góp phần hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường.

Nuôi Artemia giúp nhiều hộ dân làm giàu

Hợp tác xã (HTX) Artemia Vĩnh Châu ở xã Vĩnh Trạch Đông, thành phố Bạc Liêu (Bạc Liêu) được thành lập từ năm 2002, ban đầu chỉ có mười hộ xã viên, vốn điều lệ 140 triệu đồng.

Đến nay, HTX đã có vốn hoạt động gần mười tỷ đồng. HTX đã chủ động liên kết với ba HTX trong khu vực, đầu tư vốn, giống, hướng dẫn kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm cho hơn 500 hộ xã viên, góp phần tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động, giúp nhiều hộ xóa đói, giảm nghèo, vươn lên làm giàu chính đáng…

Hiệu quả cao

Hộ ông Danh Sin, người Khmer ở xã Vĩnh Trạch Đông, là một trong những xã viên của HTX Artemia Vĩnh Châu. Trò chuyện với chúng tôi, ông Danh Sin cho biết: Mấy năm qua, gia đình ông làm muối kết hợp nuôi Artemia trên diện tích bảy ha. Mùa khô vừa qua, gia đình đã thu được gần một tấn trứng Artemia khô, bán cho HTX Artemia Vĩnh Châu 800.000 đồng/kg, lãi hơn 600 triệu đồng.

“Nuôi Artemia trên ruộng muối không đòi hỏi kỹ thuật cao, dễ chăm sóc, có thị trường tiêu thụ ổn định, vốn đầu tư không nhiều, lãi khá cao, tôi và nhiều hộ dân ở đây rất mê”, ông Danh Sin khẳng định.

Vĩnh Trạch Đông là xã ven biển của TP Bạc Liêu. Toàn xã hiện có 3.398 hộ; trong đó có gần 30% là người dân tộc Khmer. Những năm trước đây, bà con làm muối, thu nhập không đáng là bao, đời sống bấp bênh do giá muối lên xuống thất thường. Từ khi thực hiện nuôi kết hợp Artemia đã mở ra một hướng mới cho hàng trăm hộ dân. Ở Bạc Liêu, nhiều người dân gọi nuôi Artemia là nuôi “con xóa đói giảm nghèo”…

HTX Artemia Vĩnh Châu hiện có hơn 200 hộ xã viên tham gia nuôi Artemia với diện tích hơn 300 ha. Artemia ở vùng ven biển Bạc Liêu có chất lượng tốt, được các nhà sản xuất giống tôm trong và ngoài nước tín nhiệm.

Chủ nhiệm HTX Artemia Vĩnh Châu Cao Thành Văn khẳng định: Sản phẩm “Trứng Artemia 7 viên kim cương” của HTX đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa từ năm 2006, đạt nhiều giải thưởng chất lượng trong nước và đến nay đã xuất khẩu đi nhiều thị trường trên thế giới.

Hiện nay, HTX Artemia Vĩnh Châu là HTX duy nhất xuất khẩu trứng Artemia của tỉnh Bạc Liêu. Với hình thức hỗ trợ giống, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, hoạt động của HTX đã góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng đa canh, đồng thời xây dựng cho các xã viên cung cách làm ăn mới, góp phần tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc Khmer nghèo tại địa phương.

Do tập trung làm tốt công tác tổ chức sản xuất, năng suất và hiệu quả hoạt động của HTX Artemia Vĩnh Châu không ngừng phát triển. Với diện tích sản xuất hơn 200 ha và áp dụng hình thức hợp tác là hỗ trợ kỹ thuật, đầu tư một phần vốn sản xuất ban đầu bằng con giống, phân bón và một phần tiền mặt, bao tiêu sản phẩm theo giá thị trường…, HTX đã thu hút nhiều xã viên tham gia.

Người dân kiểm tra sự phát triển của Artemia.

Ngoài thị trường truyền thống là Bạc Liêu, Cà Mau, HTX còn mở rộng thị trường đến nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. HTX đã xuất khẩu sản phẩm sang các nước như: Nhật Bản, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp với kim ngạch xuất khẩu hằng năm từ 0,4 đến 0,5 triệu USD, nâng doanh thu bán hàng từ vài tỷ đồng trước đây lên hơn 20 tỷ đồng.

Nhân rộng mô hình

Theo Chủ nhiệm HTX Cao Thành Văn, vùng ven biển Bạc Liêu và Sóc Trăng được đánh giá là nơi sản xuất sản phẩm Artemia có chất lượng tốt, vượt trội các nơi khác, nhất là hàm lượng dinh dưỡng. Nuôi Artemia vốn đầu tư thấp, rất ít rủi ro, đem lại lợi nhuận ổn định cho người dân. Mô hình này rất phù hợp cho nông dân thiếu vốn sản xuất, giải quyết nguồn lao động có trình độ thấp tại địa phương.

Artemia cũng là đối tượng có tiềm năng xuất khẩu có thể lên đến hàng triệu USD mỗi năm. Ngoài ra, nếu được quy hoạch đồng bộ, nuôi Artemia sẽ góp phần hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường do nuôi tôm gây ra (vì thức ăn chính của Artemia là mùn bã hữu cơ, tảo đơn bào).

Mấy năm qua, HTX Artemia Vĩnh Châu còn tích cực hướng dẫn kỹ thuật, kinh nghiệm giúp một số HTX nuôi Artemia tại vùng ven biển Bạc Liêu. Cụ thể như giúp HTX Thuận Thành (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình) với hơn 100 xã viên, chuyên nuôi Artemia.

Vụ nuôi vừa qua, HTX Thuận Thành bước đầu có 70 hộ nuôi Artemia với diện tích 50 ha. Các thành viên HTX Thuận Thành được HTX Artemia Vĩnh Châu hướng dẫn chuyển giao kỹ thuật nuôi Artemia, đầu tư phân, giống, thức ăn và bao tiêu sản phẩm.

HTX Artemia Vĩnh Châu vừa đóng vai trò là nhà khoa học hướng dẫn kỹ thuật cho nông dân, vừa đóng vai trò doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm cho họ. Mục đích là muốn đầu tư một phần cho các hộ nông dân sản xuất muối, tôm kém hiệu quả chuyển sang nuôi Artemia. Các hộ nuôi Artemia được HTX bao tiêu thu mua trứng với phương châm HTX và nông dân hợp tác đều có lợi.

Hộ gia đình anh Lê Thanh Tâm là một trong những hộ nghèo ở Vĩnh Thịnh, không đất sản xuất, không vốn đầu tư. Anh được HTX Thuận Thành và HTX Artemia Vĩnh Châu hỗ trợ vốn thuê 6.000 m2 đất và tiền mua giống, phân, thức ăn… để nuôi Artemia. Vụ vừa rồi anh Tâm thu được 70 kg trứng Artemia (tương đương 70 triệu đồng). Đáng mừng là mới đây, hộ anh Tâm đã làm đơn xin đăng ký thoát nghèo…

Chủ nhiệm HTX Thuận Thành Âu Minh An cho biết, hiện nay HTX có gần 120 hộ tham gia nuôi Artemia với hơn 100 ha. Các hộ dân rất phấn khởi vì trong thời gian qua, giá trứng Artemia khá cao, từ 800.000 đến 1,2 triệu đồng/kg. Thời gian tới, HTX Thuận Thành sẽ mở rộng diện tích nuôi Artemia, đồng thời phấn đấu nuôi đạt sản lượng từ 9 đến 10 tấn trứng. HTX cũng đang hỗ trợ xóa nghèo cho một vài hộ xã viên, từng bước giúp các hộ là thành viên của HTX vươn lên làm giàu…

Để mô hình nuôi Artemia ở vùng ven biển Bạc Liêu phát triển thuận lợi và bền vững, lãnh đạo các HTX và bà con xã viên rất mong UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các ngành có trách nhiệm ở Bạc Liêu xem xét đưa đối tượng Artemia vào quy hoạch nuôi. Đồng thời có cơ chế hỗ trợ người nuôi để tạo điều kiện thuận lợi cho việc nuôi Artemia phát triển mạnh mẽ hơn nữa, góp phần giúp nhiều hộ dân thoát nghèo, làm giàu ngay chính tại mảnh đất quê hương…

Artemia là loài giáp xác sống trong điều kiện nước có độ mặn cao từ 60 đến 120%. Đây là đối tượng thức ăn giàu chất dinh dưỡng cho các loài thủy sản, nhưng do giá thành khá cao cho nên thường được dùng làm thức ăn cho tôm sú giống giai đoạn từ ấu trùng đến post.

Mấy năm gần đây, tại vùng ven biển xã Vĩnh Trạch Đông (TP Bạc Liêu) và các xã Vĩnh Hậu A, Vĩnh Hậu, Vĩnh Thịnh (huyện Hòa Bình), nhiều hộ diêm dân áp dụng mô hình nuôi Artemia xen canh muối, mỗi ha lãi từ 80 đến 100 triệu đồng. Mô hình này đang được nhân rộng ở vùng đất ven biển Bạc Liêu.

Theo Trần Hải Minh
Nhân dân