80% số ca đứt rời tay, chân, dương vật có thể nối liền thành công nếu thời gian bị đứt dưới 10 giờ và được bảo quản đúng cách. Tuy nhiên không phải bệnh nhân nào cũng biết cách làm đúng.

Dưới đây là một số lưu ý khi bảo quản bộ phận cơ thể bị đứt rời:
– Trường hợp có tổn thương đứt rời, nên cho phần đứt rời vào túi nilon sạch, buộc kín lại, nếu có thể thì bọc trong miếng gạc. Sau đó lại đặt vào một túi nilon khác đựng nước, buộc kín bỏ vào thùng đá, giữ ở nhiệt độ 4-10 độ C.

Tránh để phần đứt rời tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh gây bỏng lạnh, dễ làm mạch máu và dây thần kinh bị hỏng.

– Nếu bộ phận cơ thể chưa đứt lìa hoàn toàn mà vẫn còn dính lại phần da thì không nên cắt rời ra, kể cả trường hợp gần như đứt rời hoàn toàn. Thay vào đó dùng gạc băng lại, đặt túi đá bên cạnh để giữ nhiệt độ tương đối lạnh, tránh đặt đá trực tiếp lên vết thương.

– Không dùng banh kẹp mạch máu, vì có thể gây nát đầu mạch máu, rất khó khi nối.

– Sau khi sơ cứu, cần đưa bệnh nhân đến các cơ sở có chuyên khoa tạo hình vi phẫu như: Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội), Bệnh viện 108 (Hà Nội), Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TPHCM…

——————————————————

BSCK II Tống Xuân Vũ, Phó khoa Vi phẫu, Bệnh viện Chấn Thương Chỉnh Hình TPHCM cho biết, bệnh nhân bị tai nạn nên cần được băng ép để tránh chảy máu vết thương. Khi đã đảm bảo được tính mạng và sự an toàn cho bệnh nhân thì nhanh chóng xoay sang bảo quản phần chi bị lìa khỏi cơ thể. Thông thường khả năng sống sót của phần chi bị đứt lìa chỉ từ 3 – 8 giờ. Đối với những phần chi nhỏ như ngón tay, ngón chân thì thời gian vàng để cứu được chúng là 4 – 12 giờ. Nếu phần chi bị đứt càng lên trên cao gần thân thì thời gian giảm xuống còn từ 3 – 8 giờ vì các mạch máu càng lớn thì tốc độ mất máu của các chi càng nhanh. Chính vì thế, đây là khoảng thời gian vàng, rất quan trọng để người thân hoặc người gần hiện trường nơi xảy ra tai nạn đem chi của bệnh nhân đi sơ cứu.

BSCK II Tống Xuân Vũ lưu ý, ướp lạnh hoàn toàn khác với việc đem chi bị đứt lìa bỏ vào thùng đá. Đầu tiên, phần chi bị đứt cần được rửa sạch bằng nước đun sôi để nguội. Tiếp theo là quấn chúng lại bằng vải sạch hoặc băng quanh. Sau đó mới cho phần chi vào túi nilon kín nước và đặt vào trong thùng đá lạnh, chiếc thau có chứa đá lạnh hoặc đơn giản nhất là cho vào trong một túi nhựa khác có chứa đá lạnh. Cuối cùng, nhanh chóng chuyển nạn nhân cùng các chi vào bệnh viện. Việc làm này giúp giảm nhiệt độ và kéo dài thời gian sống của chi bị đứt. Đối với phần chi bị đứt nhưng chưa lìa khỏi cơ thể, tạm gọi là phần chi bị đứt gần lìa thì rửa phần chi bị và băng chung với vết thương của nạn nhân. Sau đó đặt các túi nhựa nhỏ chứa đá lạnh lên phần đứt gần lìa trong khi di chuyển nạn nhân đến bệnh viện.
——————————————————–

Nguyên tắc sơ cứu và bảo quản chi đứt lìa

– Đối với bệnh nhân: Nên rửa vết thương bằng nước sạch hoặc dung dịch sát trùng nhẹ. Sau đó băng vết thương bằng vải sạch hay gạc vô trùng và cho bệnh nhân nằm nghỉ trong khi chờ chuyển viện. Đối với bàn tay, ngón tay chỉ cần băng ép lên vết thương là đủ, nếu đứt lìa tay, chân thì cần làm thêm ga-rô để tránh chảy máu. Cần làm đúng kỹ thuật: Dùng băng hay dây vải quấn vài vòng phía trên phần đứt của tay, chân khoảng 10 cm, thắt chặt cho đến khi máu ngưng chảy. Nếu đi xa, cứ 90 phút thì nới băng cột trong 5 phút.

– Đối với phần chi đứt lìa: Cầm nắm nhẹ, rửa sạch bằng nước sạch hoặc dung dịch sát trùng nhẹ. Tuyệt đối không được rửa bằng xà phòng hay hóa chất. Sau đó quấn băng hoặc vải sạch quanh phần đứt lìa rồi cho vào một túi nhựa mỏng, cột chặt miệng túi. Tiếp đó đặt túi vào thùng, thau chứa đá lạnh hoặc cho túi đựng chi vào trong một túi nhựa đầy đá lạnh và cho chuyển theo nạn nhân. Tuyệt đối không nên cho phần chi đứt lìa trực tiếp vào thùng đựng nước đá.

– Đối với phần chi đứt gần lìa: Cũng nên rửa phần chi đứt và băng chung với vết thương. Cách băng cũng theo nguyên tắc trên. Sau đó đặt các túi nhựa nhỏ chứa đá lạnh xung quanh phần đứt gần lìa khi chuyển viện.

Reference: Internet